Blog: Aboriginals in Australië

Na enkele maanden in Australië te zijn vragen al diverse mensen vanuit Nederland “heb je al Aboriginals gezien?” Een iets wat ongenuanceerde vraag, maar begrijpelijk, omdat ook onze indruk was dat je deze bevolkingsgroep zou aantreffen als stammen die in afgelegen gebieden leven.

De werkelijkheid zit voor een groot gedeelte iets anders in elkaar.

De bevolking van Australië, in 2015 grofweg 22 miljoen inwoners, is voor het grootste deel van Europese, voornamelijk Britse, afkomst. Het aantal aboriginals, de oorspronkelijke bewoners van Australië, bedraagt maar 1,5% van het totaal aantal inwoners. De meeste aboriginals leven in Queensland, gevolgd door New South Wales, Western Australia en Northern Territory.

In deze blog probeer ik met name te beschrijven hoe iemand die enkele maanden in Australië is tegen deze bevolkingsgroep aankijkt en dit ervaart, want hoe je het ook bekijkt, het onderwerp Aboriginals ligt gevoelig in Australië en brengt veel discussie met zich mee.

Geschiedenis Aboriginals in het kort

De Aboriginals vormen de oorspronkelijke bewoners van het Australische continent en zijn een van de oudste volken op aarde. Ze kwamen ongeveer 40.000 jaar geleden vanuit Zuidoost-Azië naar Australië. De Aboriginals waren jagers en verzamelaars; de mannen gingen op jacht en de vrouwen en kinderen verzamelden overig voedsel.

Toen de eerste blanke Engelse kolonisten rond 1788 op de oostkust arriveerden, werd het continent vermoedelijk bewoond door ongeveer 300.000 Aboriginals. Tegenwoordig leeft bijna niemand nog geheel volgens de oude gebruiken en veel Aboriginals hebben zich aangepast volgens westerse maatstaven. Alleen in aboriginal dorpen wordt nog in de eigen taal gesproken.

De afgelopen 200 jaar is hun aantal sterk teruggelopen door uitroeiing en door de Europeanen meegebrachte besmettelijke ziektes. Verder werden de beste stukken land door de blanke kolonisten ingenomen en moesten de Aboriginals genoegen nemen met de meest onherbergzame en onvruchtbare delen van Australië. Na de vondst van uranium en bauxiet in deze gebieden in de jaren 嘉盛外汇 zestig van de vorige eeuw werden ze zelfs gedwongen om naar nog onvruchtbaarder woonplaatsen te verhuizen. De schadevergoeding die de Aboriginals kregen stelde niet veel voor. Ook het regeringsbeleid om de achterstelling van de Aboriginals op allerlei gebied (o.a. onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid) te verbeteren, levert nog niet veel positieve resultaten op.

Aboriginals vandaag

Na bovenstaande gelezen te hebben, merk je in het dagelijks leven in Australië een paar dingen.

Ten eerste zie je inderdaad in de grote steden als Melbourne, Perth of Sydney geen Aboriginals, uitgezonderd de enkeling die op een didgeridoo speelt om toeristen te vermaken. Reis je meer noordelijk en landinwaarts dan loop je deze bevolkingsgroep eerder tegen het lijf. Helaas zie je als toerist vrijwel direct de negatieve kant, namelijk een groep Aboriginals lopend en hangend op straat. Vaak gaat dit gepaard met het drinken van alcohol, waardoor alles een wat verwaarloosde indruk maakt. Zou je de geschiedenis niet kennen, dan zou je deze mensen vlug negeren en waarschijnlijk de mening krijgen dat het zwervers zijn die uitzijn op criminaliteit.

Hiermee komt het tweede punt om de hoek, namelijk dat grote groepen Aboriginals op dit moment voor redelijk wat overlast zorgen in diverse gebieden. Het gebruik van alcohol is zeer groot en ondanks dat de Aboriginals 1,5% van de bevolking vormen, bestaat 28% van de gevangenen uit Aboriginals.

Een situatie die lastig is, vooral omdat integreren van Aboriginals in de Australische maatschappij zeer moeizaam verloopt.

Indruk als toerist

Wat je meekrijgt als toerist als je wat doorvraagt over de hedendaagse problemen is wat hypocriet te noemen.

Je krijgt de indruk dat elke Australiër goed weet wat de geschiedenis inhoud, maar zich ook distantiëren van dit onderwerp. Dit gaat zelfs zo ver dat er voldoende Australische burgers zijn, vaak wonend in de stad, die nog nooit een Aboriginal hebben gezien, laat staan fatsoenlijk heeft ontmoet. Door deze afstandelijkheid wordt de kloof alleen maar groter en zullen beide bevolkingsgroepen weinig moeite doen om meer naar elkaar toe te groeien.

Aan de andere kant probeert elk dorp of stad de toerist te laten zien dat ze de geschiedenis oprecht respecteren door je naar een ‘Aboriginal Art Centre’ te sturen. Je krijgt al vlug het gevoel dat ze dit doen voor hun eigen gemoedstoestand. Doorvragen over dit onderwerp werkt vaak niet in je voordeel, medewerkers van toeristenbureaus voelen zich ongemakkelijk, of weten simpelweg niet beter.

Omdat de overheid diverse projecten heeft lopen om Aboriginals tegemoet te komen voor ‘geleden kosten’, stuit dit tegen de borst van de hardwerkende (blanke) burger (zoals dit mooi omschreven wordt). Het is dan enerzijds te begrijpen dat er frictie ontstaat als de Australische burgers hun belasting, boodschappen, premies e.d. gewoon moeten betalen, terwijl Aboriginals hierin gesubsidieerd worden.

Toekomst

Moderne Aboriginals die zich zeer proactief mengen in deze discussie zijn van mening dat de Aboriginal gemeenschap geen excuus heeft voor het gedrag wat je op straat ziet en dit niet te wijten is aan het verleden. Het is simpelweg hun eigen gedrag en leefomgeving wat moet veranderen. Zij zijn dan ook volop bezig om projecten op zetten om werk te verschaffen, bijvoorbeeld in de mijnbouw, die hier nog volop floreert. Zij vinden dat Aboriginals zichzelf moeten kunnen onderhouden en zich moeten integreren met de overige Australische bevolking. Uiteraard een proces wat langzaam gaat, maar erg positief klinkt.

Daarnaast heeft de regering toegegeven dat het fout was om jaren geleden stukken land toe te eigenen aan Aboriginals, om ze eigenlijk daar maar ‘weg te stoppen’.

Hoewel bovenstaande al een stuk positiever klinkt dat eerdere projecten, is de keiharde waarheid dat er tijdens Cyclone Marcia en Cyclone Lam, die in februari 2015 Queensland en The Northern Territory trof, alleen door de laatstgenoemde staat hulp werd geboden aan afgelegen Aboriginal dorpen, door burgers te evacueren. Queensland deed dit niet en hier werd verder eigenlijk ook niet veel aandacht aan gegeven, behalve, volledig in het Engels overigens.

Om als toerist alles te weten te komen over de volledige geschiedenis van oude Aboriginal stammen welke in Australië leefde is voldoende informatie en er zijn ook plaatsen waar je bijvoorbeeld nog wandtekeningen kunt vinden.

Om een eerlijke mening te krijgen over hun huidige plaats in de maatschappij en de eerste indruk die ze nu achterlaten moet je meer moeite doen, of deze is erg ongenuanceerd. Uiteraard kun je informatie inwinnen om, eventueel onder begeleiding van een gids, een aboriginal dorp te bezoeken. Je krijgt hierdoor in ieder geval een breder beeld van de actuele uitdagingen van deze bevolkingsgroep.

Een en ander is wellicht wat te vergelijken met de Indianenstammen in de VS of de Maori in Nieuw Zeeland. Bij deze laatste moet echter direct gezegd worden dat de integratie vanaf het begin al veel soepeler is verlopen.

Leuk voorbeeld; het nationale rugby elftal, ook wel ‘The All Blacks’ genaamd, bestaat volledig uit Maori afstammelingen en is de nationale trots van Nieuw Zeeland. Hetzelfde respect en passie zie je bij het nationale cricket team, ‘The All Whites’, bestaande volledig uit blanke Nieuw Zeelanders, oftewel Europese afstammelingen.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.